സുപ്രീം കോടതിയുടെ സുപ്രധാനമായ ഒരു വിധി പ്രകാരം പോലീസിന്റെ അറസ്റ്റ് നടപടികളിൽ സാധാരണ പൗരനുള്ള അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ച് വിശദീകരിക്കുന്നു. മിഹിർ രാജേഷ് ഷാ വേഴ്സസ് സ്റ്റേറ്റ് ഓഫ് മഹാരാഷ്ട്ര (2025) എന്ന കേസിലെ വിധി പ്രകാരം അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെടുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട പ്രധാന കാര്യങ്ങൾ ഇവയാണ്:

ആധാരം: https://www.youtube.com/watch?v=ztm6rJnEsEI

അറസ്റ്റിന്റെ കാരണം (Grounds of Arrest): പോലീസ് നിങ്ങളെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യുമ്പോൾ, എന്തുകൊണ്ടാണ് അറസ്റ്റ് ചെയ്യുന്നതെന്ന് രേഖാമൂലം (എഴുതി) നൽകാൻ നിങ്ങൾക്ക് അവകാശമുണ്ട്.

രണ്ടു മണിക്കൂർ നിയമം (Flagrante Delicto): കുറ്റകൃത്യം ചെയ്യുന്ന സമയത്ത് കയ്യോടെ പിടികൂടുന്ന അപൂർവ്വ സാഹചര്യങ്ങളിൽ വാക്കാൽ കാരണം പറഞ്ഞാലും, നിങ്ങളെ മജിസ്ട്രേറ്റിന് മുമ്പാകെ ഹാജരാക്കുന്നതിന് കുറഞ്ഞത് രണ്ട് മണിക്കൂർ മുമ്പെങ്കിലും അറസ്റ്റിന്റെ കാരണം രേഖാമൂലം നൽകിയിരിക്കണം.

അറസ്റ്റ് മെമ്മോയും കാരണവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം: പോലീസ് ഒപ്പിടീക്കുന്ന 'അറസ്റ്റ് മെമ്മോ' (Arrest Memo) എന്നത് അറസ്റ്റ് നടന്ന സ്ഥലം, സമയം എന്നിവ രേഖപ്പെടുത്തുന്നതാണ്, ഇത് 'ഗ്രൗണ്ട്സ് ഓഫ് അറസ്റ്റ്' അല്ല.

നിയമവിരുദ്ധമായ അറസ്റ്റ്: പോലീസ് അറസ്റ്റിനുള്ള കാരണം രേഖാമൂലം നൽകുന്നില്ലെങ്കിൽ ആ അറസ്റ്റ് നിയമവിരുദ്ധമായി കണക്കാക്കപ്പെടും. ഇത്തരം സാഹചര്യത്തിൽ അഭിഭാഷകൻ വഴി മജിസ്ട്രേറ്റിനോട് പരാതിപ്പെടാനോ കോടതിയെ സമീപിക്കാനോ നിങ്ങൾക്ക് സാധിക്കും.

പോലീസ് അറസ്റ്റ് ചെയ്യുമ്പോൾ ചെയ്യേണ്ട കാര്യങ്ങൾ:

ശാന്തരായിരിക്കുക: പോലീസിനോട് തർക്കിക്കുകയോ ബലം പ്രയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യരുത്.

രേഖ ചോദിക്കുക: വിനയത്തോടെ എന്നാൽ ഉറച്ച ശബ്ദത്തിൽ അറസ്റ്റിന്റെ കാരണം രേഖാമൂലം നൽകണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെടുക.

ബന്ധപ്പെടുക: സുഹൃത്തിനെയോ ബന്ധുവിനെയോ വിവരം അറിയിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടുക, അഭിഭാഷകനുമായി സംസാരിക്കാൻ അവകാശമുണ്ട് എന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തുക.

അറിവ് ഒരു കവചമാണെന്നും ഇത്തരം നിയമപരമായ അവകാശങ്ങൾ ഓരോ പൗരനും അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ടതാണെന്നും